İnanılmazı başaran yönetici

3-10 Ekim tarihlerinde gerçekleşen 57. Altın Portakal Sinema Şenliği’nde, herkes üzere benim de gözüm Fikret Reyhan’ın ikinci uzun metrajlı sineması olan “Çatlak”ta idi..

2017’de çektiği ve tekrar Festival’den ödüllerle dönen, Yaşar Kemal’in tıpkı isimli yapıtından senaryolaştırılan “Sarı Sıcak”tan sonra genç yöneticiden beklenti büyüktü. Genelde yöneticilerin art arda nitelikli sinemalara imza atması konusunda istikrar sorunu olur.

Çatlak, Şenlik sonrası tüm bayan oyuncularının ödül alması ve sinemanın de heyet özel mükafatı ile taçlanması sonucu merakla bekleniyordu ve beklentileri de boşa çıkarmadı.

DAİRE İÇİNDE BAŞLAYIP BİTİYOR

Tekrar 32. Ankara Milletlerarası Sinema Şenliği ve hınca hınç dolu iki “Çatlak” seansı ve tekrar şanslı izleyicilerden olan ben!
Sinema, İstanbul’un kenar semtlerinden biri olan, inşaat artıklarından yeni dikilen bir aile apartmanı olduğunu anladığımız dairenin içinde başlayıp bitiyor.

Fatih İngiltere’ye göçmen olarak çalışmaya gidip, kısa sürede ülkesine geri dönen; lakin dönmezden evvel Ayhan ismindeki bir arkadaşından Sterlin bazında yüklü bir borç alıp ailesine gönderen genç bir adamdır.

Bu parayı, ailesinin geçimine katkıda bulunacak olan minibüsün alımı için göndereceğini söylemiştir. Ortadan geçen uzunca bir vakit içinde Fatih evlenip aile apartmanının alt katına yerleşmiş ve zar güç geçinmektedir.

Ayhan ve ağabeyi ise alacakları için kapıyı çaldıklarında sorun başlar. Ayhan’ın parayı “Borsa”dan kazandığı parayla vermiş olması, Fatih’in aslında parayı minibüs için göndermemiş olması, ölçüsü konusunda palavra söylediği üzere detaylar ortaya çıksa da ortada bir borç vardır ve bu para ödenmek zorundadır!

Fatih’in tıpkı apartmanda babası, annesi ve yaşlı babaannesi ile birlikte yaşayan küçük bekar erkek kardeşi ve tekrar evli olan bir ağabeyi; apartmanın giriş katında bakkal olarak işletilen dükkanın sahibi olan yengesi, evli iki ablası ve enişteleri vardır. Her birinin şahsî maddi ve manevi ezaları, farklı mesken tertipleri, hayatları ve ferdi telaşları var üzere görünse de, ekonomik olarak birbirlerine bağlı, bağları ise bıçak sırtındadır! Fatih’in eşi de gündüz üst kata çıkıp yatalak babaannenin bakımı karşılığında devletten bakım parası almaktadır!

Kocaman bir ailenin bir apartman dairesine akşam yemeği için toplanması, aslında bu borcun konuşulması için yaratılan bir ortama hazırlıktır. Bahis açıldığında konut bir yengeç sepetine; herkesin topu birbirine attığı bir maça dönüşür!

Aslında borç alınan parayla mesken, bakkal dükkanı, düğün, apartman masrafları, yeni evlenecek veyahut okuyacak olanlar derken herkes bir biçimde nemalanmış; lakin ödenmesi kelam konusu olduğunda kimsenin cebine ve hanesine girmemiştir (!)
Ortada bir para var, lakin yok; ortada sorun var, lakin yok; ortada paradan nemalanalar var, lakin yok ikileminde ve tansiyonda, kalabalık bir aileyi ve sorunu, daracık bir yerde tek kadrajda gezdirip anlatının içine sığdıran ve epeyce teatral ve doğal karakterler çıkaran yönetici inanılmazı başarıyor!

METAFORLAR

Sinemada apartmanın yer katındaki kapanmayan ve tamir edildikçe sızan su borusundaki çatlağın üstlere sızdıkça içinden çıkılmaz bir hale gelmesinin, ailenin içindeki çatlağa uzanan metafor bazında kullanılmasına dikkat çekmek istiyorum. Sinemadaki vantilatör, dolma tenceresi, çocukların uyuyakalması, yeni gelinin kolundaki altınlar üzere detay olarak görünen her şey, sinemanın içinde hem yardımcı öge hem de önseme niteliği taşıyor..

Kıssanın öne çıkan teması borcun ödenip ödenmemesi ekseninde dönmediği üzere, Türk toplumundaki ailenin ahlaksal yapısına ve temaslarına vurgu yapıyor çokça. Diyaloğu bol, devinimi diyaloglara nazaran daha az usta işi bir sinema, kadrajı ustalıkla kullanan ve kadrajın içine aldığı her oyuncuyu devleştiren bir yönetici ve Türk sinemasının yüz akı sinemalarından biri!

Anakara’nın usta tiyatro oyuncularından olan Hakan Salınmış’a eşlik eden yaklaşık 15 kişilik genç oyuncu grubunun eksiksiz ve yalın oyunculuğu, 85 dakika boyunca sıkmadığı üzere ayakta alkışı hak ediyor.

Finalinde, sinemanın 2 yıl önce kaybettiğimiz usta müellif ve sinema eleştirmeni Cüneyt Cebenoyan’a ithaf edildiğini görmek ayrıyeten beğenilen bir detay olarak göze çarptı..

Beğenilen Seyirler..

Hasret Kalkan

Bir Cevap Yazın